D o c h t d a g i j w a z e e . . . . .
Jaren geleden zag ik in verschillende vestingsteden straatnaamborden met zowel de officiële
naam, als de volksnaam en dacht bij mezelf: "Da mot in Berrege toch ok kenne?" Ik heb dit
besproken binnen de Berregse Kamer en iedereen was het er over eens dat dit een idee was wat
uitvoering verdiende. Al snel vond een gesprek plaats met toenmalig burgemeester Van der
Velden. Ook hij was enthousiast en zegde de volledige medewerking van de gemeente toe.
Na goed en regelmatig overleg met de ambtenaren Peter Bogers en Henny Burgel, werd het
voorstel van Berregse Straatnaamborden voor ongeveer 20 straten, pleinen en steegjes
overgenomen. Echter, door de werkzaamheden ten behoeve van de herinrichting van onze
binnenstad, zouden niet alle straatnaamborden tegelijk geplaatst kunnen worden.
Er werd toen besloten om, als start, het eerst Berregse Straatnaambord op Koninginnedag 2004
door burgemeester Van der Velden te laten onthullen. Plaats van handeling ’t Plisiestratje (St.
Annastraat) tegen de zijgevel van de Draak. Harmonie Oranje Nassau zorgde voor de muzikale
omlijsting en Borgerij Op Den Zoom gaf acte de presence.
In de afgelopen vier jaar bleef er regelmatig contact tussen gemeente en Dialectgenootschap de
Berregse Kamer, met name over de exacte locatie van de borden. We hebben geleerd dat daar
nog heel wat bij komt kijken. De planning was dat de plaatsing zou gebeuren na afronding van
de herinrichting binnenstad en oplevering van de gerestaureerde Grebbe. Helaas is er sprake
geweest van flinke vertraging bij dit laatstgenoemde project, waardoor de datum steeds
opgeschoven werd.
Als opwarmertje werd, tegelijk met de oplevering van de Grebbe, het tweede straatnaambord
onthuld. Het is het bord in de Moeregrebstraat. De Volksnaam van deze straat is 't Achterom.
Wethouder Siebelink als vertegenwoordiger van de gemeente Bergen op Zoom en onderge-
tekende van De Berregse Kamer namen de honneurs waar.
Op 13 april 2008 ging de 'Stadswandeling van Beulestratje naar Kolepadje' officieel van start.
Wethouder van Eekelen mocht het eerste exemplaar ontrollen en daarna gingen de trotse leden
van de Berregse Kamer, met in hun kielzog velen van hun Vrienden en genodigden de stad rond
voor de langverwachte stadswandeling.
Maar wat zeggen nou die oude volksnamen. Waar komen ze vandaan?
De Berregse Kamer heeft speciaal hiervoor een prachtige fullcolor stadswandeling gerealiseerd.
De herkomst van de bijnamen wordt hierin uitgelegd, evenals veel andere wetenswaardigheden.
De naam van de stadswandeling; van Beulestratje tot Kolepadje, dekt de lading volledig.
Hij is voor het luttele bedrag van € 0,50 bij VVVBrabantse Wal verkrijgbaar.
Wij bedanken hierbij ook de 11 enthousiaste ondernemers welke direct ja zeiden toen wij hen
voor sponsoring benaderden.
Zonder de inzet en het enthousiasme van oud- burgemeester Peter van der Velden,
burgemeester Han Polman, Peter Bogers en Henny Burgel van SROB en onze sponsors hadden
we dit idee nooit kunnen realiseren.
We hebben er in Bergen op Zoom weer een uniek stukje cultuurhistorie bij!
Jac Stuart.
Bergen op Zoom, april 2004
Berregse Straatnamen
terug in historische stadscentrum.
Bijna dertig jaar geleden was ik in Friesland en daar vielen de tweetalige plaatsnaamborden mij
op. Op dat moment werd eigenlijk de basis gelegd voor het idee van de Bergse
Straatnaamborden.
Vele jaren later, in Maastricht, zag ik veel straatnaamborden met zowel de Nederlandse als de
Maastrichtse naam. Bij navraag bleken er meerdere historische steden in Nederland te zijn
waarbij naast de officiële straatnaam, ook de volksnaam werd gezet. Dat zou in Bergen op
Zoom ook goed kunnen, dacht ik, want in Bergen zijn er ook veel straten, stegen en pleinen die
een Volksnaam hebben , naast de officiële gemeentelijke naam. Samen met Piet Landa heb ik
een en ander geinventariseerd en we kwamen al gauw tot een 15 a 20 namen die we zouden
kunnen gebruiken. Om u een idee te geven waar het nu over gaat, zal ik een paar voorbeelden
geven; de Rozemarijnstraat stond in de volksmond bekend als ’t Schipstratje, de St. Annastraat
als ’t Pliesiestratje en de Schoolstraat als ’t Beulestratje.
Het gaat ook verder dan het alleen noemen van de oude volksnaam, ook het waaróm mensen de
straatnaam een bepaalde naam toebedeelde is uitgezocht en beschreven.
Dit zou tevens een goede aanleiding kunnen zijn om niet alleen toeristen en inwoners van onze
stad, maar zeker ook de schooljeugd meer betrokken te maken bij de geschiedenis van de eigen
stad en met het Berregs dialect. Middels lesbrieven voor de brugklassen voor de vakken
Geschiedenis en Nederlands zal dit in de toekomst kunnen gaan gebeuren. De Berregse Kamer
gaat ook proberen om de om- en beschrijvingen van alle locaties bijvoorbeeld op te laten nemen
in de toeristische stadswandelingen.
In februari 2003 heb ik dit idee ingebracht in de Berregse Kamer en men reageerde direct
enthousiast. Samen met Piet Landa hebben we toen de Commissie Straatnamenborden gevormd
om het verder te gaan uitwerken en contacten te leggen met de gemeente.
Een lijst van ongeveer 20 namen van straten, pleinen en stegen in en rond de binnenstad werd
door de Commissie Straatnaamborden opgesteld en tevens werd er een afspraak gemaakt met
(intussen) oud-burgemeester Peter van der Velden. De burgemeester was zeer enthousiast over
het idee en in overleg met een van zijn mensen van het Regionaal Historisch Centrum, werd
gestart met de voorbereiding van dit alles. Wet- en regelgeving werd door de gemeente
uitgezocht, alsook verder contact met o.a. Maastricht, Delft, Leiden en met de commissaris van
de Koningin in Friesland, drs. E. Nijpels.
Er is een uniformiteit in toeristische borden, zwart geëmailleerd met bronzen letters, goed
passend in een historische stad. Inmiddels had de Commissie Straatnaamborden een definitieve
lijst van 17 mogelijke locaties vastgesteld en tevens alle locaties geïnventariseerd voor wat
betreft aanwezigheid en plaats van de huidige straatnaamborden.
In regelmatig contact met de burgemeester en het hoofd van de dienst SROB van de gemeente,
werd steeds de actuele stand van zaken besproken en de verder te ondernemen stappen. Zowel
de burgemeester als de commissie, stelden zich ten doel, op Koninginnedag 2004, het allereerste
Berregs Straatnaambord in de St. Annastraat, (neem me niet kwalijk, ‘t Pliesiestratje), te
onthullen.
Het is mede te danken aan het enthousiasme en de doortastendheid van de burgemeester en het
hoofd van SROB, dat dit alles dan ook binnen een jaar gerealiseerd werd!
Op 30 april 2004, na de Oranjeborrel in het Markiezenhof, gingen het Dialectgenootschap de
Berregse Kamer en velen van hun Vrienden, samen met burgemeester van der Velden en zijn
echtgenote, onder begeleiding van Harmonie Oranje Nassau, richting Grote Markt.
Na een korte ludieke onderbreking door het bestuur van deze harmonie , die het straatje
Harmonie Oranje Nassaustratje had gedoopt, viel de burgemeester de eer te beurt, het eerste
Berregse Straatnaambord te onthullen.
Ook van Omroep Brabant was er belangstelling en is er op Koninginnedag een live-verslag
geweest op de radio.
Vanwege de diverse herinrichting-projecten in de binnenstad, moet het aanbrengen van de
overige borden noodgedwongen op zich laten wachten. Echter, ons is verzekerd dat alle 17 door
ons genoemde straten, stegen en pleinen, zo snel als mogelijk is, van de enige echte Berregse
Straatnaamborden zullen worden voorzien.
Wij houden u op de hoogte!
Namens de Commissie Straatnamenborden,
Jac Stuart.
design: www.bakxxx.nl
Straatnamen . . .
Van Beulestratje naar Kolepadje